Sahada en çok karşılaştığımız ve en çok üzüldüğümüz tablo şudur: yıllarca emek verilmiş cari, stok ve muhasebe verisi tek bir bilgisayarın diskinde duruyor; yedek ya hiç yok ya da “arada bir flash belleğe kopyalıyoruz” düzeyinde. Bir disk arızası veya fidye yazılımı, o firmanın ticari hafızasını bir gecede silebilir. Netsis yedekleme bu yüzden bir ayrıntı değil, ERP’nin sigortasıdır.
Giza Teknoloji, Şehitkamil merkezli Logo Yazılım yetkili Netsis bayisi olarak Gaziantep’te yedek düzenini yerinde kurar, test eder ve bakım anlaşmalı müşterilerinde düzenli kontrol eder. Bu yazıda Netsis yedeğinin doğrusunu ve bizim yerinde kurduğumuz düzeni anlatıyoruz.
Netsis yedeği ne demektir? Dosya kopyalamak neden yetmez?
Netsis verileriniz SQL Server üzerinde veritabanlarında tutulur. Bu nedenle sağlıklı yedek, veritabanı yedeğidir; masaüstündeki klasörleri harici diske kopyalamak Netsis verinizi korumaz. İki yaygın yanlışı özellikle vurgulayalım:
- Program klasörünü kopyalamak yedek değildir. Uygulama dosyaları yeniden kurulabilir; asıl değerli olan veritabanıdır.
- Çalışan veritabanı dosyasını elle kopyalamak güvenilir değildir. Yedek, SQL tarafında doğru yöntemle alınmalıdır; aksi hâlde geri dönmek istediğiniz gün açılmayan bir dosyayla karşılaşabilirsiniz.
Yerinde kurduğumuz yedek düzeni
Gaziantep içindeki firmalarda yedek düzenini yerinde kurar ve çalışır hâlde teslim ederiz. Kurgunun ana hatları şunlardır:
- Otomatik ve zamanlanmış yedek: Yedek, birinin hatırlamasına bırakılmaz; her gün belirlenen saatte otomatik alınır.
- Birden fazla kopya, birden fazla ortam: Yalnızca sunucu diskine alınan yedek, sunucuyla birlikte kaybedilir. Ayrı bir disk/NAS ve mümkünse ofis dışı (bulut veya taşınabilir) bir kopya hedeflenir. Bu yaklaşımın genel çerçevesini 3-2-1 yedekleme kuralı yazımızda anlattık.
- Saklama süresi: Yalnızca “dün gecenin yedeği” yetmez; sorunlar bazen günler sonra fark edilir. Günlük, haftalık ve dönemsel kopyaların bir arada tutulacağı bir saklama planı kurarız.
- Fidye yazılımına karşı ayrım: Yedeğin tutulduğu ortamın, kullanıcı bilgisayarlarından serbestçe erişilebilir olmaması önemlidir; aksi hâlde şifrelenen sadece verileriniz değil yedekleriniz de olur.
- İzleme ve uyarı: Yedek alınamadığında bunun fark edilmesi gerekir. Bakım anlaşmalı müşterilerimizde yedek durumunu periyodik olarak biz kontrol ederiz.
Yedeğin üzerinde durduğu donanım da işin parçasıdır: disk sağlığı, RAID yapısı ve sunucu kapasitesini sunucu ve donanım hizmetlerimiz kapsamında birlikte ele alırız.
Üretim ortamı disklere karşı acımasızdır
Gaziantep’te sunucuların önemli bölümü ofis ortamında değil; atölyenin köşesinde, depo arasında ya da üretim sahasına yakın odalarda çalışır. Toz, sıcaklık ve elektrik dalgalanması disk ömrünü kısaltan bilinen etkenlerdir; kesintisiz güç kaynağı olmadan çalışan bir sunucuda ani elektrik kesintisi, hem açık veritabanı için hem de o sırada alınan yedek için risktir. Bu yüzden yedek düzenini kurarken ortam koşullarına ve güç korumasına da bakar, gerekli gördüğümüz iyileştirmeleri açıkça söyleriz.
Asıl sınav: yedekten geri dönme testi
Bir yedek, geri dönülebildiği kanıtlanana kadar yalnızca bir umuttur. Sahada gördüğümüz acı senaryo, yıllarca alındığı sanılan yedeğin ihtiyaç anında açılamamasıdır. Bu yüzden:
- Kurduğumuz her yedek düzeninde geri dönüş testini biz yaparız: yedek deneme ortamına açılır, verinin bütünlüğü doğrulanır.
- Bakım anlaşmalı firmalarda bu test periyodik olarak tekrarlanır.
- Yıl sonu devri ve sürüm güncellemesi gibi kritik işlemlerin öncesinde yedeğin geri dönülebilirliği ayrıca doğrulanır.
Yedekten geri dönmek gerektiğinde ne yapıyoruz?
Yanlış toplu işlem, silinen kayıtlar, disk arızası ya da şifreleme saldırısı… Geri dönüş ihtiyacı farklı sebeplerle doğar ve her senaryonun doğru adımı farklıdır. Kritik nokta şudur: paniğe kapılıp mevcut sistemin üzerine geri dönüş denemek, kurtarılabilecek veriyi de riske atabilir. Böyle bir durumda sisteme müdahale etmeden bize ulaşın; durumu değerlendirip geri dönüşü kontrollü şekilde, gerekirse yerinde yaparız. Destek kanallarımız için Gaziantep Netsis destek yazımıza bakabilirsiniz.
Çok lokasyonlu yapılar ve kurumsal süreklilik planı (yedekleme + felaket kurtarma) isteyen firmalar, kurumsal hizmet süreci için Giza Teknoloji iletişim sayfasından bizimle görüşebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Netsis yedeği ne sıklıkla alınmalı? Asgari standart günlük otomatik yedektir. Yoğun veri girişi olan üretim ve toptan firmalarında gün içi ek yedek noktaları da kurgulanabilir. Doğru sıklık, bir gün geriye dönmenin size kaça mal olacağıyla ölçülür.
Yedeklerimiz bulutta mı, ofiste mi durmalı? İkisi birden. Ofisteki kopya hızlı geri dönüş için, ofis dışı (bulut ya da düzenli taşınan harici ortam) kopya ise yangın, hırsızlık ve fidye yazılımı gibi felaket senaryoları içindir.
Yedek aldığımızı sanıyoruz ama emin değiliz, ne yapmalıyız? En sık duyduğumuz cümlelerden biri budur ve iyi bir işarettir: kontrol ettirmek istiyorsunuz. Uzaktan bağlanıp mevcut düzeni inceler, gerekirse yerinde bir kontrol ziyaretiyle yedeğin gerçekten alınıp alınmadığını ve geri dönülebilirliğini test ederiz.
Muhasebe büromuz yedek istiyor, verebilir miyiz? Evet; veritabanı yedeği ya da ilgili dönem verisi uygun formatta dışarı verilebilir. Bunu düzenli bir ihtiyaç hâline getirdiyseniz, otomatik plana bağlamak en sağlıklısıdır.
Yedek düzeninizi bugün kontrol ettirin
Şehitkamil merkezli Giza Teknoloji, 2018’den beri yetkili Netsis bayisi olarak Gaziantep’teki firmalarda Netsis yedekleme düzenini kurar, test eder ve düzenli kontrol eder. Mevcut yedek düzeninizin kontrolü için WhatsApp’tan 0532 599 51 12 yazabilir, bilgi@gizateknoloji.com adresine ulaşabilir veya İletişim sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz.